Sigaretten van €11: gezondheidsbeleid of gewoon geldklopperij?
Een pakje sigaretten kost in Nederland inmiddels meer dan €11. En als het aan de overheid ligt, wordt dat alleen maar meer. Officieel is het doel nobel: minder rokers, een gezondere samenleving. Maar hoe langer dit beleid doorgaat, hoe moeilijker het wordt om niet cynisch te worden.
Want laten we eerlijk zijn: gaat dit nog echt over gezondheid, of vooral over geld?
De roker als melkkoe
De overheid presenteert accijnsverhogingen als een middel om roken te ontmoedigen. Maar in de praktijk voelt het vooral alsof rokers de ideale belastingbetaler zijn geworden. Verslaafd, afhankelijk, en dus voorspelbaar.
Elke prijsverhoging levert direct extra inkomsten op. En ja, sommige mensen stoppen. Maar een grote groep blijft gewoon roken — en betaalt dus steeds meer. Dat begint verdacht veel te lijken op een verdienmodel.
“Stoppen is een keuze” – echt?
Het argument dat rokers “gewoon kunnen stoppen” is makkelijk gezegd, maar gaat compleet voorbij aan de realiteit van verslaving. Nicotine is niet voor niets zo moeilijk om los te laten.
Door de prijzen te blijven verhogen, leg je de druk vooral bij mensen die al kwetsbaar zijn. Lagerbetaalden, mensen met stress, mensen die al jaren roken — zij worden het hardst geraakt. Niet omdat ze niet willen stoppen, maar omdat het simpelweg niet zo eenvoudig is.
Het beleid werkt… maar niet zoals bedoeld
Ja, er zijn minder rokers. Maar er is ook een andere realiteit: grenshandel en illegale verkoop groeien explosief. Mensen rijden naar het buitenland of kopen via schimmige kanalen goedkopere sigaretten.
Dus wat gebeurt er eigenlijk? Het probleem verdwijnt niet — het verschuift.
Selectieve gezondheidspolitiek
Wat dit beleid extra wrang maakt, is de selectiviteit. Waarom wordt roken zo hard aangepakt, terwijl andere ongezonde keuzes — alcohol, fastfood — relatief buiten schot blijven?
Blijkbaar is de ene slechte gewoonte de andere niet. Of misschien: de ene is gewoon makkelijker te belasten dan de andere.
Onze conclusie
Het verhaal dat dit puur om volksgezondheid draait, wordt steeds minder overtuigend. Natuurlijk speelt gezondheid een rol, maar het financiële aspect is onmogelijk te negeren.
Als de overheid echt begaan is met rokers, zou de focus liggen op intensieve hulp, toegankelijke stoppen-programma’s en preventie. Niet op het steeds verder opdrijven van prijzen.
Tot die tijd voelt het beleid minder als zorg — en meer als controle.
Reactie plaatsen
Reacties